استرابیسم یا انحراف چشم چیست؟

دکتر پریسا نخعی – متخصص چشم پزشکی و فلوشیپ اکولوپلاستی و استرابیسم

چشم ها یکی از مهم ترین اعضای چهره انسان می باشد که می توانند تمامی حالات روحی خود را از این طریق به اطرافیان انتقال دهند. برخی چشم را زبان دوم انسان می دانند که بدون سخن گفتن، زمینه برقراری ارتباط میان نسل بشر را فراهم می کند. چشم ها از حساسیت بالایی برخوردارند و باید از آن ها به شدت مراقبت کرد. یکی از مشکلات شایعی که می تواند موجب اختلال در چشم ها شود، استرابیسم یا همان لوچی چشم ها است که گاهی مادرزادی و گاهی در اثر عوامل دیگر روی می دهد. در ادامه به شرح کاملی از این عارضه می پردازیم.

ویدئوی فوق، نمونه ای از جراحی انحراف چشم توسط دکتر پریسا اشترنخعی را نشان می دهد که در اثر سقوط از ارتفاع رخ داده است.

استرابیسم (Strabismus) چیست؟

استرابیسم یا انحراف چشم ها مشکلی است که در میان کودکان بیشتر شایع است. زمانی می گویند فرد مبتلا به این بیماری است که چشم هایش با هم، در یک سو نبوده و قادر به نگاه کردن به نقطه ای مشخص نیز نباشد.

انحراف چشم ها می تواند ناشی از عوامل ژنتیکی و از بدو تولد همراه با کودک باشد و یا بعدها رخ دهد.  این عارضه ممکن است همیشه مشهود باشد و یا تنها گاهی اوقات مانند زمانی که کودک خسته و یا به نقطه ای نزدیک خیره می شود، رویت گردد.

بنابراین برای تشخیص دقیق آن لازم است که حتما به یک متخصص و جراح استرابیسم خوب مراجعه نمایید تا پیش از آن که دیر شود، بهترین پروسه درمانی را آغاز کنید.

کودکان در سنین بین 1 الی 4 سالگی بیش از سایرین مستعد ابتلا به لوچی چشم می باشند. از 6 سالگی به بعد درصد ابتلا در کودکان روند نزولی دارد اما باز هم نمی توان گفت صفر است و یا پس از 6 سالگی استرابیسم رخ نمی دهد.

 

چند نوع انحراف چشم داریم؟

اختلال انحراف چشم انواع مختلفی دارد که بر حسب موقعیت چشم ها نسبت به یکدیگر دسته بندی می شوند.

انحراف اگزوتراپیاگزوتراپی: به حالتی گفته می شود که یک یا هر دو چشم، به سمت خارج منحرف شده باشد. دقت کنید که اگر این عارضه در دوره شیرخوارگی برای کودک رخ دهد، علاوه بر متخصص چشم، لازم است به یک متخصص مغز و اعصاب اطفال نیز مراجعه نمایید. درمان این نوع انحراف در صورت تثبیت و پایدار بودن، به صورت جراحی انجام می پذیرد اما اگر تنها گاهی اوقات نشانه هایی از انحراف در چشم ها مشاهده شود، پزشک می تواند با به کارگیری روش های درمانی دیگر مانند تجویز عینک، معاینات دوره ای و بستن چشم ها، عمل جراحی را به بعد از 7 سالگی، موکول کند.

بیشتر بخوانید
تزریق بوتاکس و کاربردهای آن

 

انحراف ایزوتراپیایزوتراپی: انحراف یک یا هر دو چشم به سمت داخل را ایزوتروپی می گویند و در بین کودکان و شیرخواران، بسیار شایع است. برای درمان این انحراف لازم است که سریعا به چشم پزشک مربوطه مراجعه شود. معمولا پزشکان در مراحل ابتدایی، درمان با عینک را تجویز می کنند و در صورت نیاز جراحی نیز انجام می گیرد.

 

انحراف چرخشی: چشم هایی دچار انحراف چرخشی هستند که حول محور قدامی چشم حرکت می کنند و در ظاهر ممکن است عیان نباشد. بیمار در این شرایط، برای اینکه بتواند اطراف خود را ببیند، باید گردنش را کج کند. همچنین برای دیدن زوایای سمت راست، چپ و پایین نیز ممکن است دچار دوبینی گردد. علت بروز این اختلال معمولا ضربه هایی است که به فرد وارد می شود.

 

انحراف هایپرتروپیهایپرتروپی: به انحراف یک یا دو چشم به سمت بالا گفته می شود که معمولا با افتادگی پلک همراه است. درمان این نوع انحرافات معمولا پیچیده است و به جز موارد خاص، بیمار باید تحت عمل جراحی قرار گیرد. در پروسه جراحی انحراف هایپرتروپی، ابتدا انحراف چشم و سپس افتادگی پلک نیز رفع می شود.

 

انحراف هیپرتروپیهیپوتروپی: این انحراف هم کاملا مشابه هایپرتروپی است با این تفاوت که انحراف چشم یا چشم ها به سمت پایین می باشد.

 

 

 

انحراف کاذب: به طور کلی باید بین قرنیه، بخش های سفید چشم و پلک ها نوعی هماهنگی وجود داشته باشد. اما در صورتی که این هماهنگی را احساس نکنیم، می بایست برای اطمینان از ابتلا به یک متخصص و جراح چشم متبحر مراجعه نماییم. کودکان و یا نوزادان کوچکی را در نظر بگیرید که تیغه بینی بین دو چشم آن ها پهن است و موجب شده که دو گوشه داخلی چشم ها در فاصله مناسبی از هم قرار نداشته باشند. بنابراین لازم است به پزشک مراجعه شود تا تشخیص دقیق انجام گیرد.

توجه داشته باشید که اگر پزشکی تشخیص دهد کودک انحراف کاذب دارد، احتمال بروز انحراف چشم برای او تا سن 5 سالگی بسیار بالا خواهد بود. بنابراین معاینات دوره ای را به هیچ عنوان نادیده نگیرید.

 

لوچی چشم ها ناشی از چیست؟

دلایلی که موجب انحراف چشم می شوند عبارتند از:

  • عوامل ژنتیکی و ارثی
  • بیماری هایی مانند دیابت، فشار خون، تیروئید و MS
  • سکته و هرگونه آسیب به مغز و سر
  • نامتوازن بودن عضلات اطراف چشم
  • تومورهای چشمی یا مغزی
  • آسیب های مغزی که ممکن است به جنین وارد شود
  • آسیب های ناشی از زایمان
  • عوارض ناشی از سایر جراحی های چشم
بیشتر بخوانید
بهترین متخصص چشم در تهران

 

آیا انحراف چشم علائم خاصی دارد؟

علائمی که در صورت بروز می توانند شما را ناچار به مراجعه به یک متخصص و جراح استرابیسم کنند،  به شرح زیر می باشد.

  • تاری و دوبینی
  • احساس خستگی مفرط در چشم ها
  • حساس بودن به نور
  • دشواری در مطالعه
  • بروز سردرد حین فعالیت چشم ها
  • ناتوانی در تشخیص عمق بینایی

 

عدم درمان انحراف چشم چه عواقبی دارد؟

هر اختلالی در صورت عدم درمان، می تواند عواقب جبران ناپذیری در پی داشته باشد. انحراف بینی نیز از این امر مستثنی نیست و اگر به موقع برای درمان آن اقدامی انجام نشود، می تواند کاهش دید و از بین رفتن قدرت بینایی را در یک چشم، به همراه داشته باشد.

از دیگر عوارضی که درمان نکردن انحراف چشم دارد، می توان به نقصی اشاره کرد که در زیبایی ظاهر افراد بر جای می گذارد.

عدم درمان انحرافات چشمی در کودکان، می تواند موجب بروز تنبلی چشم و از دست دادن تدریجی دید سه بعدی برای همیشه شود. در نتیجه این موارد، ممکن است مشکلاتی نیز در مدرسه برای کودکان رخ دهد.

 

استرابیسم چگونه درمان می شود؟

کودکان

همانطور که گفتیم شیوع انحراف چشم در میان کودکان بیشتر است. به حدی که می توان گفت به طور میانگین 4 درصد کودکان، درگیر این اختلال چشمی می شوند. یکی از راه های درمان لوچی چشم در کودکان، بسته نگه داشتن چشم سالم آن ها در ساعاتی از روز است تا بتوان از تنبلی چشم دارای مشکل، جلوگیری کرد.

بزرگسالان

با وجود مستعد بودن کودکان در برابر ابتلا به بیماری انحراف چشم نمی توان گفت بزرگسالان به هیچ عنوان، مبتلا به این عارضه نمی شوند. درمان استرابیسم در افراد بزرگسال به تشخیص پزشک، یکی از راه های زیر است.

  • ورزش دادن چشم
  • استفاده از عینک های دو کانونی و دارای منشور
  • استفاده از قطره و پمادهای چشمی
  • تزریق بوتاکس و دیسپورت
  • بسته نگه داشتن چشم سالم تر برای پیشگیری از تنبلی چشم دیگر

یکی از متداول ترین روش های درمان استرابیسم که در صورت عدم پاسخگویی به سایر روش ها، مورد استفاده قرار می گیرد، جراحی عضلاتی است که در خارج از کره چشمی قرار دارد.

 

جراحی لوچی چشم چگونه انجام می پذیرد؟

جراحی این بیماری برای کودکان با بیهوشی و در بزرگسالان با بی حسی موضعی انجام می گیرد. جراح برای سهولت دسترسی به چشم بیمار، پلک او را توسط ابزاری خاص باز می کند. سپس در غشای نازک و شفاف سفیدی چشم او برشی کوچک ایجاد می کند.

بیشتر بخوانید
بلفاروپلاستی

بسته به اینکه انحراف چشم ها از چه نوعی بوده است، جراح تصمیم می گیرد که عضلات یک چشم یا هر دو را تغییر بدهد. لازم است بدانید که در این عمل، نیازی به خارج کردن کره چشم نیست و مدت زمان لازم برای انجام پذیری آن بین 30 الی 120 دقیقه می باشد.

 

پس از جراحی انحراف چشم

پس از جراحی دو مورد مطرح است؛ دوره نقاهت و عوارض پس از جراحی. روند بهبودی برای افرادی که جراحی کرده اند معمولا مدت طولانی نیست و فرد می تواند فعالیت های روزانه خود را پس از چند روز از سر بگیرد. ممکن است بنا بر تشخیص پزشک لازم باشد که فرد از عینک یا منشور نیز استفاده نماید.

مورد بعدی عوارض پس از عمل است. معمولا می توان گفت این عمل جراحی، یکی از کم خطر و حتی بی خطرترین نوع عمل هایی است که برای چشم انجام می شود و نتیجه ای بسیار موثر از خود بر جای می گذارد. اما با این وجود ممکن است گاهی مواردی مانند عفونت و خونریزی های خفیف و موقت در ناحیه جراحی شده مشاهده گردد.

در صورت بروز عوارض غیرمعمول و شدیدتر از حد انتظار، لازم است که حتما با جراح خود مشورت کنید و هیچ اقدام خودسرانه ای انجام ندهید.

 

بهترین جراح انحراف چشم در تهران

تهران به عنوان پایتخت، در مرکزی ترین نقطه توجه مردم سراسر کشور به ویژه از لحاظ درمانی قرار دارد. به نحوی که علاوه بر پایتخت نشینان، از سایر استان ها نیز بسیاری از مردم برای درمان و جراحی های مختلف به این شهر مراجعه می کنند. جراحی انحراف چشم نیز یکی از همین موارد است و با توجه به حساسیت چشم ها، همواره انتخاب بهترین جراح استرابیسم مسئله ای مهم تلقی می شود.

برای انتخاب بهترین جراح انحراف چشم لازم است که پزشک مورد نظر شما، تخصص لازم و کافی در این زمینه را داشته باشد و بتواند تشخیص دقیقی دهد. بخشی از میزان موفقیت آمیز بودن جراحی، به سطح تخصص آکادمیک جراح و بخشی دیگر به میزان تجربه و عملکرد موفق او بستگی دارد.

یکی از بهترین جراحان استرابیسم که در تهران می توانیم به شما معرفی کنیم، دکتر پریسا اشترنخعی می باشد که عمل های موفقی در این زمینه داشته و می تواند تا حد زیادی به شما عزیزان کمک کند.

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 − 1 =

Call Now Button