عمل لیزیک و لازک چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

دکتر پریسا نخعی – متخصص چشم پزشکی و فلوشیپ اکولوپلاستی و استرابیسم

عمل هایی که به عنوان اصلاح دید برای عدم وابستگی به عینک انجام می شود، با اسم اعمال رفرکتیو شناخته می شوند. این ها اعمالی هستند که جزو دسته های متعدد قرار گرفته و گروه های متعددی را نیز در زیر دسته خود جای می دهند. آنچه که به طور شایع بین عموم مردم رایج است، به عنوان عمل لیزیک معروف است. زیرا اولین عملی که برای اصلاح دید و عدم نیاز به عینک در ایران شیوع پیدا کرد، این عمل بوده است اما در حقیقت عملی که امروزه به طور عمده انجام می شود، عمل لازک یا PRK می باشد. اما این دو عمل هر کدام چگونه موجب اصلاح دید فرد می شوند و چه تفاوتی با یکدیگر دارند را در ادامه شرح می دهیم.

تفاوت PRK و لیزیک

تصویر فوق تفاوت بین جراحی لازک و لیزیک را نشان می دهد.

عمل لازک چیست؟

قرنیه چشم انسان در سطح خود دارای لایه ای نازک با عنوان اپیتلیوم می باشد که از لحاظ بازسازی و ترمیم، مانند سطح پوست بوده و توسط قرنیه بازسازی می شود. در عمل لازک، این لایه بسیار نازک از سطح قرنیه برداشته می شود. سپس، سطح زیرین قرنیه که به آن بستر یا بِد قرنیه گفته می شود، تحت عمل لیزر قرار می گیرد و اصلاح دید انجام می شود.

از لحاظ علمی به این شیوه جراحی، عمل لازک یا PRK گفته می شود اما معمولا از سوی عموم مردم به عنوان لیزیک شناخته می شود.

عمل PRK جزو اعمال بسیار بی خطر است که در اصطلاح پزشکی از این گونه جراحی ها با عنوان Safe یاد می شود. یعنی اگر پیش از عمل، بررسی های دقیق انجام گیرد و جراحی به درستی اجرا گردد، عملی کاملا بی خطر خواهد بود. لازم است بدانید که ساختمان قرنیه در این عمل کاملا دست نخورده باقی می ماند. زیرا لایه ای که از سطح قرنیه برداشته می شود، در آینده توسط قرنیه بازسازی می گردد.

پس از برداشتن لایه مذکور و عمل لیزر، یک لنز پانسمانی به مدت 3 الی 4 روز روی چشم قرار داده می شود تا در این مدت، قرنیه بتواند لایه ایپتلیوم برداشته شده را بازسازی نماید.

کاندیدای مناسب برای جراحی لازک

این عمل برای بسیاری از افراد مناسب است که به عنوان عمل ریفرکتیو یا اصلاحی، توسط پزشکان متخصص و فوق تخصص در اولویت قرار داده می شود. یعنی هر فردی که شرایط لازم را داشته باشد، در درجه اول، عمل لازک برایش انجام می گیرد.

اما اگر بخواهیم کمی جزئی تر بگوییم، می توان گفت این جراحی یکی از مناسب ترین روش ها برای ورزشکاران، کشتی گیران و … می باشد. ممکن است بپرسید چرا؟ همان گونه که گفتیم، ساختمان چشم در این عمل، کاملا دست نخورده باقی می ماند و اگر در اثر تروما، ضربه، تصادف و … مشکلی برای فرد اتفاق بیفتد، احتمال آسیب دیدگی جدی به قرنیه و چشم، بسیار کم است.

 

عمل لیزیک چیست؟

شاید برایتان جالب باشد که بدانید امروزه این عمل به معنایی که در قدیم بوده، انجام نمی شود و از عمل فمتولیزیک به عنوان جایگزین آن استفاده می گردد.

در این شیوه جراحی نیز یک لایه از سطح قرنیه، به صورت لولا مانند، برداشته می شود. تفاوت لایه جدا شونده در عمل فمتولیزیک و لازک، این است که در این عمل علاوه بر برداشتن اپیتلیوم، بخشی از ضخامت قرنیه که نازک است نیز برداشته می شود. این کار توسط دستگاه فمتولیزیک انجام می گیرد تا بستر یا بِد قرنیه بتواند تحت عمل لیزر قرار گیرد. پس از این کار، لایه جدا شده، مجددا روی سطح قرنیه قرار می گیرد.

برای برخی از بیماران با شرایط خاص، شاید عمل فمتولیزیک، ارجحیت داشته باشد اما نکته ای که در این عمل وجود دارد، این است که لایه ای که ابتدا برداشته می شود، باید مجدد در جای خود قرار گیرد و قرار دادن آن به صورت 100 درصد دقیق، از اهمیت و حساسیت بالایی برخوردار است. به علاوه قرار گیری مجدد لایه برداشته شده در قرنیه، ممکن است چسبندگی و استحکام اولیه را نداشته باشد. البته این لایه بسیار نازک است و قرارگیری مجدد روی قرنیه موجب حفظ شکل قرنیه می شود اما به هر حال لازم است برای پیشگیری از مشکلات احتمالی در انتخاب بهترین جراح فمتولیزیک، دقت نمایید.

برخلاف عمل لازک، روش فمتولیزیک راهکاری نیست که بتوان آن را برای ورزشکاران یا افرادی که احتمال وارد آمدن ضربه به چشم آن ها زیاد است، توصیه نمود.

 

عمل لازک و فمتولیزیک چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

تفاوت اصلی این دو عمل در درد پس از عمل است. از آن جایی که در عمل لازک، یک لایه اپیتلیوم سطحی قرنیه برداشته می شود، بیمار ممکن است در 1 یا 2 روز اول احساس درد داشته باشد. در عمل فمتولیزیک با توجه به قرارگیری مجدد سطح اپیتلیوم قرنیه، معمولا این درد وجود ندارد.

به طور کلی هر دوی این روش ها، در صورتی که فرد شرایط مناسبی داشته باشد، برای اصلاح دید مناسب هستند اما برای همه چشم پزشکان و بر اساس دید علمی، عمل بی خطر و ارجح تر، جراحی لازک یا PRK است. در حال حاضر و در کشور ما نیز عمل لازک بسیار شایع تر است و از روش فمتولیزیک در موارد خاص استفاده می گردد.

 

بهترین زمان برای انجام عمل لازک یا فمتولیزیک

فردی که قصد انجام دادن عمل اصلاح دید (Refractive Surgery) را دارد، باید برخی شرایط لازم را داشته باشد تا بتوان گفت در مناسب ترین زمان ممکن، اقدام نموده است یا خیر.

  • نمره چشم فرد در طی 6 ماه اخیر، بیش از 0.5 نمره تغییر نکرده باشد.
  • حداقل سن قابل قبول برای انجام این اعمال، 18 سال است. (مگر اینکه افراد با سنین کمتر، در شرایط خاصی باشند تا بتوانند تحت عمل لازک یا فمتولیزیک قرار گیرند.)

اگر دو مورد فوق رعایت شود و بررسی های دقیقی قبل از عمل انجام گیرد، به طور تقریبی می توان گفت این اعمال، جزو جراحی های بسیار بی خطری هستند که اگر به درستی انجام شوند، تقریبا امکان بازگشت یه شرایط اولیه وجود ندارد.

نکته مثبتی که می توان برای عمل های لازک و فمتولیزیک در نظر داشت، این است که معمولا افراد تا آخر عمر خود، برای دید دور، بی نیاز از عینک خواهند بود.

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × سه =

Call Now Button